Ucz się inwestować na nasz koszt

ETF to największa innowacja ostatnich lat w świecie Inwestycji. Teraz rejestrując konto dostajesz od nas w prezencie ETF o wartości do 500 zł! A potem decydujesz, co z nim dalej zrobisz.

Zacznij inwestować i odbierz ETF o wartości do 500 zł w prezencie.

Ryzyko inwestycyjne i jego rodzaje

Ryzyko jest nieodłącznym elementem naszej codzienności – gdy otwieramy nowy biznes, przechodzimy przez ulicę czy odkładamy obowiązki, by pójść do kina. Prawie każda czynność, jaką wykonujemy, każda decyzja, jaką podejmujemy, wiąże się z mniejszym lub większym ryzykiem. Świadomie lub nie, każdy z nas zestawia ryzyko, jakie podejmuje z potencjalną korzyścią. Intuicyjnie rozumiemy również kluczową zależność pomiędzy ryzykiem a korzyścią – im większe ryzyko podejmujemy, tym większej korzyści oczekujemy. Nikt nie decydowałby się na skok na bungee, gdyby było to równie ekscytujące jak stanie w korku. Dokładnie ta sama zasada rządzi całym rynkiem finansowym. Inwestowanie wiąże się z ryzykiem – im większe ryzyko podejmujemy, tym większego zarobku oczekujemy.

Spis treści

Czym jest ryzyko inwestycyjne?

Ryzyko inwestycyjne to najprościej mówiąc prawdopodobieństwo osiągnięcia zwrotów innych niż oczekiwane. Choć ryzyko dotyczy zarówno zwrotów niższych jak i wyższych niż oczekiwane, to większość z nas utożsamia ryzyko z potencjalnymi stratami.  Wynika to pewnie z tego, że większość z nas w sposób naturalny unika ryzyka – w ekonomii i finansach mówimy wtedy o tzw. awersji do ryzyka. Większość z nas odrzuci możliwość uczestniczenia w zakładzie o rzut monetą, w którym możemy wygrać lub przegrać 10 złotych.  Jeszcze mniej będziemy skłonni uczestniczyć w takim zakładzie, gdy stawka wzrośnie do 1000 złotych. Co innego, gdy potencjalne straty pozostaną na poziomie 10 i 1000 złotych, ale wygrać będziemy mogli już 15 lub 2000 złotych. Podobnie w inwestycjach – im większe ryzyko ponosimy tym większego możliwego zysku będziemy oczekiwali. To, ile dodatkowego zysku oczekujemy w zamian za ryzyko jest cechą bardzo indywidualną zależną od naszej osobowości, stylu życia, wieku, zobowiązań czy majątku. Osoby o dużej awersji do ryzyka będą oczekiwały bardzo wysokich zysków na każdą „jednostkę” ryzyka, a inni zadowolą się bardziej umiarkowanymi stopami zwrotu. Nie należy też zapominać o osobach, które tak bardzo lubią ryzyko, że podejmują je nawet gdy na tym tracą. Pomyślmy o hazardzistach i o tym, że na koniec zawsze wygrywa kasyno.

W finansach ryzyko mierzymy jako zmienność (odchylenie standardowe) osiąganych stóp zwrotu. Im większa zmienność, tym większy zakres potencjalnych stóp zwrotu będzie miała nasza inwestycja. Część z Was może pamiętać z lekcji statystyki, że w rozkładzie normalnym w przedziale +/- jedno odchylenie standardowe (σ) znajdzie się ok. 68% wyników, w przedziale +/- 2σ 95%, a w przedziale +/- 3σ ponad 99% wyników (kwestie rozkładu faktycznych stóp zwrotu z poszczególnych aktywów omówimy w przyszłości).

Wykres poniżej przedstawia oczekiwania BlackRock dotyczące oczekiwanych stóp zwrotu z poszczególnych klas aktywów oraz ich zakresu.

Źródło: BlackRock

Szybki rzut okiem pozwala nam poczynić pierwsze, ogólne spotrzeżenia. Po pierwsze: im szerszy zakres potencjalnych stóp zwrotu, tym wyższa jest co do zasady wartość oczekiwana – jest to zgodne z naszym założeniem, że za wyższe ryzyko chcemy być lepiej wynagradzani. Po drugie: ryzyko jest mocno związane z klasą aktywów. Obligacje będą miały co do zasady niższe ryzyko i oczekiwane stopy zwrotu niż akcje, co wynika z ich konstrukcji i kwestii prawnych. Po trzecie: niektóre inwestycje będą silnie dominować (wyższy zysk i mniejsze ryzyko) nad innymi, choć z różnych powodów. Przykładowo portfel składający się w 60 z akcji i 40% z obligacji („Global 60/40 Portfolio”) będzie miał wyższą oczekiwaną stopę zwrotu i mniejsze ryzyko niż np. obligacje skarbowe krajów rozwijających się („USD EM debt”), co jest kluczową korzyścią z wynikającą z dywersyfikacji, o czym będziemy pisali w przyszłości. Dodatkowo długoterminowe obligacje skarbowe („Long Government Bonds”) są obecnie silnie zdominowane przez inne inwestycje (większe ryzyko i niższa stopa zwrotu) z uwagi na poziom ich rentowności, który nie daje dużego pola do wysokich zysków, a stwarza duże ryzyko poniesienia strat.

Z czego wynika ryzyko w inwestowaniu
i jakie są rodzaje ryzyka?

Każda nasza inwestycja będzie wiązać się z innym ryzykiem i oczekiwanym zwrotem, na co wpływać będzie szereg czynników, które pokrótce omówimy.

Na najwyższym poziomie ogólności nasze inwestycje mogą być narażone na tzw. ryzyko systematyczne i specyficzne.

Ryzyko systematyczne

Ryzyko systematyczne to najprościej mówiąc ryzyko odnoszące się do całego rynku albo konkretnych segmentów jak np. ryzyko inflacji, ryzyko polityczne czy zmiany preferencji i stylu życia. Ryzyka systematycznego nie jesteśmy w stanie wyeliminować poprzez dywersyfikacje, ale możemy ograniczyć tzw. ekspozycje na jego składowe. Przykładowo inwestując w akcje lub obligacje z krajów Unii Europejskiej czy USA będziemy mniej narażeni na ryzyko polityczne niż inwestując w kraje rozwiające sie. Inwestując w surowce czy nieruchomości będziemy mniej narażeni na ryzyko inflacji niż przy inwestycji w obligacje.

Ryzyko specyficzne

Ryzyko specyficzne to kategoria ryzyk, która dotyczy tylko branży, a nawet częściej konkretnej firmy. Przykładem takiego ryzyka może być na przykład nieudana inwestycja czy odejście kluczowych osób z firmy.  Ryzyko to możemy jednak w znaczący sposób ograniczyć poprzez dywersyfikację. Przykładowo: jeśli zainwestujemy wszystkie nasze środki w jednego producenta gier komputerowych istnieje duże ryzyko, że jego następna gra będzie słaba i gracze nie zdecydują się na jej zakup. Jeśli jednak zainwestujemy w szereg różnych producentów gier, to nasze ryzyko znacząco spadnie, bo gracze raczej nie przestaną kupować gier, a po prostu przerzucą się na inne tytuły.

Podział ze względu na źródło

Ryzyko możemy również podzielić na różne typy w zależności od jego źródła. W ten sposób możemy wyróżnić ryzyka finansowe jak np. ryzyko walutowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko inflacji, ryzyko kredytowe, ryzyko płynności, ryzyko ceny czy ryzyko reinwestycji. Istnieją również istotne ryzyka niefinansowe jak ryzyko biznesowe, ryzyko polityczne, ryzyko branżowe, ryzyko prawne, ryzyko operacyjne. Pokrótce omówimy kluczowe z tych ryzyk.

Ryzyko walutowe

Inwestując w aktywa zagraniczne, należy wziąć pod uwagę fakt, że kursy walut również mogą zmienić cenę aktywów. Ryzyko walutowe (lub ryzyko kursowe) dotyczy wszystkich instrumentów finansowych, które są w walucie innej niż nasza waluta. Gdy naszą podstawową walutą jest złoty a inwestujemy w akcje amerykańskie, możemy stracić nawet jeśli wartość akcji wzrośnie, jeśli dolar kanadyjski straci na wartości w stosunku do złotego.

Ryzyko inflacji

Inflacja to wzrost ogólnego poziomu cen powodujący, że pieniądz w przyszłości jest warty mniej niż dzisiaj. Gdy nasza inwestycja generuje nam stały dochód (np. odsetki od obligacji), rosnąca inflacja spowoduje, że będą one mniej warte, a nasza inwestycja mniej atrakcyjna. Rosnąca inflacja będzie w różny sposób wpływała na poszczególne aktywa. Ogólnie w czasie inflacji lepiej będą się zachowywały aktywa oparte o dobra podstawowe (np. surowce, dobra pierwszej potrzeby, energia), gdyż w okresie inflacji łatwiej im podnieść ceny.

Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe to ryzyko, że osoba której pożyczymy pieniądze nie będzie w stanie spłacić odsetek lub pożyczonej kwoty.  Z tym rodzajem będziemy mieli szczególnie do czynienia inwestując w obligacje, chociaż jest ono obecne przy inwestycjach w akcje. Obligacje rządowe, zwłaszcza państw takich jak USA, Niemcy czy Szwajcaria, będą miały najniższe ryzyko niewypłacalności i tym samym będą oferować najniższe zwroty. Obligacje państw rozwijających się czy obligacje korporacyjne mają większe ryzyko niewypłacalności, w związku z tym można więcej na nich zarobić. Ryzyko kredytowe jest często oceniane przez agencje, które nadają poszczególnym obligacjom i ich emitentom rating. W tym kontekście często mówimy o ratingu inwestycyjnym („Investment grade”) czyli inwestycjach o relatywnie niskim ryzyku i rating śmieciowym („Junk” lub „High-Yield”), czyli inwestycjach, w których mamy duże ryzyko niewpłacalności, ale również możliwość wyższych zwrotów.

Ryzyko polityczne

Ten rodzaj może wynikać ze zmiany rządów, zmian prawa czy ogólniej mówiąc zdarzeń politycznych.  Rewolucje, wojny czy decyzja o nacjonalizacji firm to najbardziej dotkliwe wyniki ryzyka politycznego. Również wpływanie na spółki skarbu państwa jest ryzykiem politycznym. O tym rodzaju ryzyka rzadko myślimy inwestując w krajach rozwiniętych, gdyż znacznie częściej występuje ono w krajach mniej stabilnych. Zmaterializowanie się ryzyka politycznego, choć mniej prawdopodobne od innych rodzajów ryzyka, może mieć jednak bardzo znaczące skutki dla naszych inwestycji.

Podsumowanie

Ryzyko jest nieodzowną częścią inwestowania. Ryzyko stwarza zagrożenie, że stracimy część zainwestowanych środków, jednak stwarza jednocześnie szanse na wysokie zyski. Podejmując decyzje inwestycyjne kluczowe jest przeanalizowanie, z jakimi czynnikami ryzyka mamy doczynienia, jakie jest prawdopodobieństwo ich wystąpienia oraz wpływ na naszą inwestycje, gdy się zmaterializują. Od nas samych tylko zależy, z jakim poziomem ryzyka będziemy czuli się komfortowo.

Tomasz Pupka-Lipiński, CFA
Tomasz Pupka-Lipiński, CFA
Zarządzający portfelami w Wealthseed. Na rynku kapitałowym od 2015 roku, z doświadczeniem w pracy w domach maklerskich, funduszach inwestycyjnych, bankach oraz doradztwie transakcyjnym. Studiował finanse na Universita Bocconi w Mediolanie oraz w Szkole Głównej Handlowej. Posiadacz certyfikatów CFA i CIIA oraz licencji doradcy inwestycyjnego (nr. 795) i maklera papierów wartościowych (nr. 2928). Szczególnie zainteresowany tematyką efektywności inwestycji, analizy ryzyka i wyceną przedsiębiorstw.
Ucz się inwestowania z nami!

Zdobądź dostęp do bezpłatnej wiedzy i poznaj sposoby na zbudowanie strategii inwestycyjnej od podstaw.

 Pobierz za darmo e-booka „Inwestowanie dla początkujących”.

Przyszłość Twojego majątku zaczyna się teraz

Pobierz aplikację WealthSeed. Dostępna na iOS oraz Android.

Pobierz aplikację WealthSeed

Podaj adres e-mail, na który otrzymasz Przewodnik “Inwestowanie dla początkujących” oraz regularnie dużo ciekawych materiałów dotyczących inwestowania.

Co 1-2 tygodnie nowe, przystępne treści, które poszerzą Twoje horyzonty inwestycyjne. Całkowicie za darmo!

group_7864
Brak zgody uniemożliwi nam wysłanie wiadomości e-mail.
Informujemy, iż Państwa dane osobowe są przetwarzane przez administratora : Fair Place Finance S.A. z siedzibą w Łodzi (93-569), przy ul. Inżynierskiej 1/3. Przetwarzamy Państwa dane w celu: realizacji wysyłki zamówienia na przesłanie Przewodnika „Inwestowanie dla początkujących” oraz w celu przesyłania informacji marketingowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W związku z przetwarzaniem Państwa danych, posiadacie prawa do : dostępu, sprostowania, usunięcia, przenoszenia danych, ograniczenia przetwarzania i prawo do cofnięcia zgody. Z pełną treścią informacji dotyczących przetwarzania Państwa danych osobowych, w tym o przysługujących prawach i ich zakresie możecie się Państwo zapoznać pod adresem: https://www.wealthseed.eu/inwestowanie-dla-poczatkujacych-rodo/

Przez inwestycję w nieruchomości należy rozumieć inwestycje w instrumenty finansowe dostępne w obrocie giełdowym m.in. tytuły uczestnictwa funduszy typu ETF, akcje spółek zagranicznych określanych jako REIT (z ang. Real Estate Investment Trust) czy też akcje innych spółek z branży nieruchomości
W dniu 28.02.2022 została przeprowadzona analiza tabeli kursów trzynastu największych banków komercyjnych w Polsce, w tym m.in. PKO BP, mBank, Citi Handlowy. W wyniku analizy ustaliliśmy, że średni spread pomiędzy kursem kupna i sprzedaży oferowany przez banki wyniósł 6.94%, a w WealthSeed 1,2%.

Inwestuj w 550+ ETF-ów za darmo odnosi się do całkowitego kosztu realizacji zlecenia o wartości powyżej 750 EUR dla klienta po uwzględnieniu 1) premii wypłacanych klientowi przez partnerów WealthSeed oraz 2) opłat należnych WealthSeed. Opłata za przechowywanie zagranicznych papierów wartościowych pobierana od wartości papierów wartościowych klienta, nie ma zastosowania przy wartości aktywów do 100 000 EUR na koniec kwartału.

Treasury Inflation-Protected Security (TIPS)

to jeden z rodzaju obligacji emitowanych przez rząd Stanów Zjednoczonych.

Tego rodzaju obligacje mogą być emitowane z różnymi terminami wygaśnięcia a ich cena nominalna jest indeksowana poziomem inflacji, tym samym TIPSy zabezpieczają przed spadkiem realnej wartości pieniądza.

Poprzez automatyczne podnoszenie ich ceny nominalnej o poziom wzrostu inflacji mamy pewność, że otrzymamy nie mniej niż zainwestowaną kwotę powiększoną o wzrost inflacji w okresie naszej inwestycji.

Real Estate Investment Trust (REIT)

to spółki lub fundusze, których modelem biznesowym jest wynajem nieruchomości . REIT-y mogą być publicznie notowane na giełdzie. Inwestując w REIT,  jak inwestor posiadamy pośrednio udziały w nieruchomościach będących własnością spółki.

Obligacje high-yield

(o wysokiej rentowności, zwane również obligacjami śmieciowymi)

to obligacje, które przynoszą wyższe oprocentowanie, ponieważ mają niższe ratingi kredytowe niż obligacje o ratingu inwestycyjnym. Obligacje tego typu są bardziej podatne na niewypłacalność, więc muszą płacić wyższą stopę zwrotu niż obligacje o ratingu inwestycyjnym, aby zrekompensować inwestorom potencjalne ryzyko.

Inwestuj w światowe akcje**
za darmo odnosi się do całkowitego kosztu realizacji zlecenia o wartości powyżej 750 EUR dla klienta po uwzględnieniu 1) premii wypłacanych klientowi przez partnerów WealthSeed oraz 2) opłat należnych WealthSeed.
Opłata za przechowywanie zagranicznych papierów wartościowych pobierana od wartości papierów wartościowych klienta, nie ma zastosowania przy wartości aktywów do 100 000 EUR na koniec kwartału.