Ucz się inwestować na nasz koszt

ETF to największa innowacja ostatnich lat w świecie Inwestycji. Teraz rejestrując konto dostajesz od nas w prezencie ETF o wartości do 500 zł! A potem decydujesz, co z nim dalej zrobisz.

Zacznij inwestować i odbierz ETF o wartości do 500 zł w prezencie.

Cykle koniunkturalne
czym są i jak inwestować podczas poszczególnych faz cyklu

W życiu miewamy różne chwile, czasami wiedzie nam się lepiej, czasami gorzej, miewamy okresy stabilne lub bardziej zmienne. Podobnie jest w gospodarce, która miewa różne fazy, które stanowią odchylenia od średniego rozwoju gospodarczego, a łącznie tworzą cykl koniunkturalny. Fazy te możemy od siebie odróżniać ze względu na szczególne cechy występujące w danym momencie, w gospodarce. Ocena obecnej fazy cyklu jest niezwykle pomocna w kontekście podejmowania decyzji czy to na poziomie zarządzania firmą, czy też w inwestowaniu na giełdzie. Jakie są fazy cyklu?  Ile trwa cykl? Jakiego rodzaje cykli koniunkturalnych możemy wyszczególnić? Aby poznać odpowiedzi na te pytania, zapoznaj się z poniższym artykułem.

Wahania cyklu koniunkturalnego, czyli tworzenie poszczególnych faz tego cyklu, zależą od wielu czynników, które zachodzą w gospodarce. Wyróżniamy kilka rodzajów cykli, które się od siebie różnią m.in. ilością faz, okresem trwania. Warto też odnotować, że możemy mówić o globalnym cyklu gospodarczym, jak i również tym dotyczącym poszczególnych gospodarek krajów, ponieważ może się zdarzyć sytuacja, w której poszczególne gospodarki krajowe są w innej fazie cyklu koniunkturalnego.

Spis treści

Cykl klasyczny i cykl współczesny

Cykl klasyczny to taki, w ramach którego występują 4 fazy:

  • faza kryzysu – cykl, w którym gospodarka zderza się z dynamicznym spadkiem produkcji, niską inflacją lub wręcz deflacją, rosnącymi stopami procentowymi, rosnącymi zapasami, dynamiczną przeceną akcji oraz dużą ujemną dynamiką zatrudnienia;

  • faza depresji – charakteryzuje się spadkiem produkcji i cen, wysokimi stopami procentowymi, niskimi cenami akcji, wysokim bezrobociem;

  • faza ożywienia – wyróżnia się wzrostem dynamiki PKB, wzrostem produkcji przemysłowej, wzrostem inflacji, spadającymi stopami procentowymi, dynamicznie rosnącymi cenami akcji, względnie wysokim, ale spadającym bezrobociem;

  • faza rozkwitu – okres szczytu koniunktury, który charakteryzuje się wzrostem produkcji i cen, utrzymującymi się niskimi stopami procentowymi, rosnącymi cenami akcji oraz niskim i spadającym bezrobociem.

Obecnie możemy się spotkać z mówieniem o fazach związanych z współczesnym cyklem koniunkturalnym, składającym się z dwóch faz:

  • faza recesji (spadku) – okres, w którym dynamika PKB jest ujemna; technicznie przyjęło się, że o recesji mówimy, gdy PKB spada przez minimum dwa kwartały z rzędu;

  • faza ekspansji (wzrostu) – okres, w którym dynamika PKB jest dodania oraz wszystkie inne kluczowe wskaźniki gospodarcze odnotowują wzrost dynamiki.

Czynniki wpływające na fazy cyklu

Na to, w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego znajduje się obecnie gospodarka, przyczynia się wiele składników, a wśród najważniejszych można wyróżnić:

  • skłonność do gromadzenia i oszczędzania majątku (tezauryzacja) – czyli skłonność, przy której w obawie przed utratą wartości majątku, nabywamy bądź gromadzimy aktywa, które pozwolą nam uchronić się np. przed skutkami inflacji czy też wojny, kryzysu;

  • ograniczony popyt konsumpcyjny – w wyniku obaw o przyszłość, gospodarstwa domowe starają się ograniczać konsumpcje zwykle do dóbr pierwszej potrzeby;

  • użytkowanie wynalazków – skłonność do korzystania z innowacyjnych technologii, które wpływają na dalsze badania i rozwój;

  • zbyt wysoka produkcja – prowadzi do gromadzenia zapasów, na które nie ma wystarczającego popytu.

Mierniki ekonomiczne cyklu koniunkturalnego

Najważniejszą miarą gospodarczą do określania cyklu jest Produkt Krajowy Brutto (PKB), natomiast oprócz niego, istotne wskaźniki określające stan gospodarki to wysokość nakładów inwestycyjnych, poziom zatrudnienia, poziom dochodów, relacja między importem, a eksportem. 

Cechy cyklu koniunkturalnego

Inwestując nie uciekniemy od zwiększonej zmienności na rynku, takie zdarzenia mogą się pojawić w różnym momencie i z różną częstotliwością, ale pewne jest, że prędzej czy później nas takie zachowanie ze strony rynku dotknie. Jak się to się zdarzy, powinniśmy mieć rozwiązanie, jak sobie radzić w takim środowisku rynkowym. Poniżej kilka wskazówek na to, jak sobie z tym poradzić.

  • długość cyklu – wyznaczona przez okresy występujące między punktami zwrotnymi;

  • przełom – moment, w którym dochodzi do zmiany w cyklu;

  • fazy i ich proporcje – rodzaje faz i ilość faz w cyklu i czas ich trwania;

  • amplituda wahań – różnica pomiędzy najwyższym, a najniższym punktem cyklu;

  • intensywność wahań – siła tendencji wzrostowej i spadkowej,  występujących w poszczególnych fazach.

Wpływ fazy cyklu na poszczególne aktywa

Prawidłowe rozpoznanie fazy cyklu, w której znajduje się obecnie globalna gospodarka jest niezwykle istotne w kontekście tego, w jaki rodzaj aktywów powinniśmy inwestować. Oczywiście oprócz globalnej sytuacji gospodarczej, powinniśmy też rozpoznać fazę cyklu kraju, którego aktywa chcemy nabywać. Jest to istotne, ponieważ możemy sobie wyobrazić sytuację, gdzie globalnie gospodarka jest w fazie ekspansji, ale w wyniku czynników wewnętrznych (np. politycznych) danego kraju, gospodarka tego kraju jest w fazie recesji.

W zależności od fazy cyklu, preferowane są inwestycje w innego rodzaju aktywa, dlatego im szybciej rozpoznamy obecną fazę, tym większa szansa na zbudowanie odpowiedniego portfela aktywów.

Istnieje klika schematów w rozpisaniu na poszczególne fazy cyklu, ale wydaje się, że ten poniższy jest najprostszy do zrozumienia.

W ramach specyficznych faz cyklu koniunkturalnego, pieniądz przepływa pomiędzy poszczególnymi rodzajami aktywów. W fazie, w której gospodarka ma już za sobą szczyt dynamiki PKB, czyli w fazie tzw. spowolnienia, która może być początkiem recesji, mawia się – że cash is king’, nawet pomimo iż gotówka jest przejadana przez inflację. Dzieje się tak, ponieważ ten rodzaj aktywa staje się najbezpieczniejszym ich rodzajem. Okres spowolnienia może wynikać z działań banków centralnych, które chcąc schłodzić gospodarkę i powstrzymać inflację, podnoszą stopy procentowe i w związku z tym, pieniądz płynie z obligacji długoterminowych, do tych z krótszym terminem zapadalności więc ten rodzaj instrumentów może być alternatywą dla gotówki.

W fazie, w której osiągnięty jest szczyt inflacji, a gospodarka wciąż odnotowuje gorsze wskaźniki, powinniśmy oczekiwać działań rządów i bankierów w celu pobudzania gospodarczego. Zwykle takie działania w gospodarce, która powinna jeszcze przed sobą mieć dno tempa PKB, przynoszą efekty po jakimś czasie. Obniżki stóp procentowych powinny wpływać na transfer pieniędzy do obligacji o długich terminach zapadalności. W tym okresie również środki mogą płynąć do wysokiej klasy bezpiecznych aktywów, takich jak np. złoto.

Po dnie dynamiki PKB następuje faza ożywienia, która zwykle przyjmuje formę dezinflacyjnej. Jest to moment, w której najlepiej zachowują się akcje i to ten typ aktywa jest w tej fazie najbardziej wspierany przez dopływy pieniądza. Na tym etapie również wciąż powinny dobrze zachowywać się obligacje.

Po osiągnięciu dna inflacji przychodzi moment, w którym powinniśmy widzieć w dalszym ciągu wzrost gospodarczy, ale wspierany już wzrostem cen. To moment, gdzie najbardziej powinny zyskiwać surowce, ale także, w dalszym ciągu, silne powinny pozostać akcje, zwłaszcza tych firm, które uzyskują przewagi rynkowe na inflacji i właśnie wzroście surowców.

Czas trwania cyklu

Wyróżniamy kilka rodzajów cykli koniunkturalnych ze względu na ich cechy i czas trwania:

  • sezonowe – wynikające z określonego okresu w danym roku, np. w okresie letnim swoją zwyżkę koniunkturalną odnotowuje sektor turystyczny, natomiast w okresie zimowym często jest okres żniw dla branży detalicznej;

  • krótkie (Kitchin’a i Crum’a) – są to cykle trwające wg definicji między 2, a 4 lata; dotyczą zmian poziomu zapasów, cen surowców, krótkookresowych stóp procentowych, również rolnictwa;

  • średnioterminowe (Juglar’a, Kuznets’a) – przyjęło się, że cykl Juglar’a trwa między 6, a 11 lat i związany jest z dekoniunkturą na rynku bankowym, zmianą inflacji, zatrudnienia, PKB oraz zmian w inwestycjach; cykl Kuznets’a jest cyklem dłuższym i może trwać od 15 do 23 lat, a jego fazy wynikają głównie z sytuacji na rynku budowlanym i migracji ludności;

  • długie (Geldern’a, Kondratew’a) – cykle trwające od 45 do 60 lat; główne wahania uzależniają od innowacji, wojen, rewolucji oraz dużych odkryć.

Gdzie obecnie się znajdujemy?

Ocenić dokładnie fazę cyklu jest niezwykle trudno. O ile poniżej na krótki cykl, spróbuję wyrazić swoją opinię, tak by przeanalizować średni i długi cykl, trzeba mocniej zgłębić się w teorię tych cykli, czego nie będę robić na poziomie tego artykułu.

Obecnie to co na pewno wiemy, to globalna gospodarka znajduje się w fazie, w której mierzymy się z dużą inflacją, a wiele banków centralnych jest na etapie podnoszenia stóp procentowych, choć oczywiście nie wszystkie, jak np. EBC. Dodatkowo, w ostatnich miesiącach obserwujemy znaczny wzrost cen surowców, który wynika m.in. z ekspansywnej polityki monetarnej, pandemii zaburzającej łańcuchy dostaw, wzmożonego popytu oraz wojny rosyjsko-ukraińskiej. Szacuje się, że jeszcze nie osiągnęliśmy szczytu inflacji, natomiast coraz częściej mówi się, że osiągnęliśmy maksimum tempa wzrostu gospodarki, w ramach tego cyklu. Choć nie wszystkie dane globalne na to wskazują, ponieważ w dalszym ciągu mamy dobrą sytuację na rynku pracy oraz wzmożoną konsumpcję. Indeksy giełdowe tego roku, póki co nie mogą zaliczyć do udanych, akcje zasadniczo straciły na wartości, choć oczywiście nie wszystkie. Te, które wspierane są cenami surowców wciąż zachowują się dobrze. Z walut – silny pozostaje dolar, który pozostając najważniejszą walutą światową, wspierałby tezę gromadzenia gotówki. W związku z tym wydaje się, że powinniśmy obecnie być w późnej fazie inflacyjnej fazy ożywienia gospodarczego lub już weszliśmy w fazę inflacyjną, ale spowolnienia.

Podsumowanie

W dzisiejszym świecie, przepływ pieniądza jest niezwykle szybki, dlatego też często obserwujemy, iż nawet w krótkich okresach czasowych aktywa, które wydaje się powinny zachowywać się lepiej w danej fazie cyklu, tracą na wartości zaś te które powinny pozostawać relatywnie słabsze, umacniają się. Dodatkowo sprawy nie ułatwiają czynniki losowe, jak choćby aspekty polityczne czy działania zbrojne. Ostatnie czasy przyniosły nam też pandemie, która spowodowała gwałtowną zmianę fazy cyklu, po czym rynki równie szybko się odbudowały prowadząc do jeszcze wyższych wycen aktywów.  Dlatego też nawet samo rozpoznanie cyklu nie jest gwarantem naszego sukcesu. Wszystko, tak naprawdę, zależy od tego, gdzie inwestujemy oraz naszej strategii, jednakże też powinniśmy korzystać z okazji i starać się inwestować w poszczególne rodzaje aktywów, w okresach do tego najlepszych, a im dłuższy nasz horyzont inwestycji, tym większa szansa na odniesienie sukcesu. Pamiętajmy, że mimo iż na rynkach dochodzi do fluktuacji i wahań, to w długim okresie trend powinien pozostawać wzrostowy.

Tomasz Krajewski
Tomasz Krajewski
Kierownik Zespołu Operacji i Rozliczeń w WelthSeed, związany z rynkiem kapitałowym od 2007 roku, Makler Papierów Wartościowych, szczególnie zainteresowany analizą behawioralną oraz inwestowaniem długoterminowym.
Ucz się inwestowania z nami!

Zdobądź dostęp do bezpłatnej wiedzy i poznaj sposoby na zbudowanie strategii inwestycyjnej od podstaw.

 Pobierz za darmo e-booka „Inwestowanie dla początkujących”.

Przyszłość Twojego majątku zaczyna się teraz

Pobierz aplikację WealthSeed. Dostępna na iOS oraz Android.

Pobierz aplikację WealthSeed

Podaj adres e-mail, na który otrzymasz Przewodnik “Inwestowanie dla początkujących” oraz regularnie dużo ciekawych materiałów dotyczących inwestowania.

Co 1-2 tygodnie nowe, przystępne treści, które poszerzą Twoje horyzonty inwestycyjne. Całkowicie za darmo!

group_7864
Brak zgody uniemożliwi nam wysłanie wiadomości e-mail.
Informujemy, iż Państwa dane osobowe są przetwarzane przez administratora : Fair Place Finance S.A. z siedzibą w Łodzi (93-569), przy ul. Inżynierskiej 1/3. Przetwarzamy Państwa dane w celu: realizacji wysyłki zamówienia na przesłanie Przewodnika „Inwestowanie dla początkujących” oraz w celu przesyłania informacji marketingowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W związku z przetwarzaniem Państwa danych, posiadacie prawa do : dostępu, sprostowania, usunięcia, przenoszenia danych, ograniczenia przetwarzania i prawo do cofnięcia zgody. Z pełną treścią informacji dotyczących przetwarzania Państwa danych osobowych, w tym o przysługujących prawach i ich zakresie możecie się Państwo zapoznać pod adresem: https://www.wealthseed.eu/inwestowanie-dla-poczatkujacych-rodo/

Przez inwestycję w nieruchomości należy rozumieć inwestycje w instrumenty finansowe dostępne w obrocie giełdowym m.in. tytuły uczestnictwa funduszy typu ETF, akcje spółek zagranicznych określanych jako REIT (z ang. Real Estate Investment Trust) czy też akcje innych spółek z branży nieruchomości
W dniu 28.02.2022 została przeprowadzona analiza tabeli kursów trzynastu największych banków komercyjnych w Polsce, w tym m.in. PKO BP, mBank, Citi Handlowy. W wyniku analizy ustaliliśmy, że średni spread pomiędzy kursem kupna i sprzedaży oferowany przez banki wyniósł 6.94%, a w WealthSeed 1,2%.

Inwestuj w 550+ ETF-ów za darmo odnosi się do całkowitego kosztu realizacji zlecenia o wartości powyżej 750 EUR dla klienta po uwzględnieniu 1) premii wypłacanych klientowi przez partnerów WealthSeed oraz 2) opłat należnych WealthSeed. Opłata za przechowywanie zagranicznych papierów wartościowych pobierana od wartości papierów wartościowych klienta, nie ma zastosowania przy wartości aktywów do 100 000 EUR na koniec kwartału.

Treasury Inflation-Protected Security (TIPS)

to jeden z rodzaju obligacji emitowanych przez rząd Stanów Zjednoczonych.

Tego rodzaju obligacje mogą być emitowane z różnymi terminami wygaśnięcia a ich cena nominalna jest indeksowana poziomem inflacji, tym samym TIPSy zabezpieczają przed spadkiem realnej wartości pieniądza.

Poprzez automatyczne podnoszenie ich ceny nominalnej o poziom wzrostu inflacji mamy pewność, że otrzymamy nie mniej niż zainwestowaną kwotę powiększoną o wzrost inflacji w okresie naszej inwestycji.

Real Estate Investment Trust (REIT)

to spółki lub fundusze, których modelem biznesowym jest wynajem nieruchomości . REIT-y mogą być publicznie notowane na giełdzie. Inwestując w REIT,  jak inwestor posiadamy pośrednio udziały w nieruchomościach będących własnością spółki.

Obligacje high-yield

(o wysokiej rentowności, zwane również obligacjami śmieciowymi)

to obligacje, które przynoszą wyższe oprocentowanie, ponieważ mają niższe ratingi kredytowe niż obligacje o ratingu inwestycyjnym. Obligacje tego typu są bardziej podatne na niewypłacalność, więc muszą płacić wyższą stopę zwrotu niż obligacje o ratingu inwestycyjnym, aby zrekompensować inwestorom potencjalne ryzyko.

Inwestuj w światowe akcje**
za darmo odnosi się do całkowitego kosztu realizacji zlecenia o wartości powyżej 750 EUR dla klienta po uwzględnieniu 1) premii wypłacanych klientowi przez partnerów WealthSeed oraz 2) opłat należnych WealthSeed.
Opłata za przechowywanie zagranicznych papierów wartościowych pobierana od wartości papierów wartościowych klienta, nie ma zastosowania przy wartości aktywów do 100 000 EUR na koniec kwartału.